Kennisbank

Afpersen en druktesten: complete gids

Afpersen bewijst dat een installatie de ontwerpbelasting verdraagt. Deze gids behandelt natte en droge tests, de invloed van temperatuur op uw meting, houdtijden, de veiligheidskant van perslucht en de manier waarop u het resultaat onbetwistbaar vastlegt.

Natte testdruk
1,5 × werkdruk
Droge testdruk
Laag, max. circa 3 bar
Temperatuurinvloed
±0,5 bar per 10 °C
Houdtijd hoofdtest
Minimaal 2 uur

Wat u met een druktest bewijst

Een druktest toont aan dat elke verbinding, elke buis en elke appendage de ontwerpdruk met marge verdraagt en dat het systeem drukhoudend is over een gedefinieerde tijd. Bij persinstallaties is dat extra relevant omdat de verbinding niet visueel te beoordelen is: u ziet aan de buitenkant nooit of de O-ringzone volledig is samengedrukt.

De testdruk volgt uit de werkdruk van de installatie, doorgaans anderhalf maal de maximale bedrijfsdruk, met een bovengrens die volgt uit het zwakste component in de keten. Reken dus niet vanuit de fitting maar vanuit de zwakste schakel: meestal een toestel, een vulslang of een appendage.

Natte test met water

Water is nagenoeg onsamendrukbaar, waardoor een klein lek meteen tot een duidelijke drukval leidt en de opgeslagen energie laag blijft. Dat maakt de natte test zowel gevoelig als veilig. Vul, ontlucht volledig, breng in stappen op druk en laat de installatie eerst een half uur stabiliseren voordat u de houdtijd start.

Houd rekening met temperatuur. Water dat tien graden opwarmt in een verwarmd gebouw zet uit en drijft de druk op; koelt het af, dan zakt de druk zonder dat er een lek is. Noteer daarom altijd de watertemperatuur bij start en eind van de houdtijd en beoordeel de drukval in dat licht.

  • Schoon, gefilterd vulwater gebruiken
  • Stabilisatietijd vóór de houdtijd inbouwen
  • Temperatuur bij start en eind noteren

Droge test met lucht

Bij vorstgevaar, in onverwarmde nieuwbouw of wanneer een drinkwaterleiding pas kort voor ingebruikname gevuld mag worden, test u droog met olievrije perslucht of stikstof. Werk dan met een precisiemanometer die honderdsten van een bar toont, want een lek geeft bij een samendrukbaar medium een veel tragere drukval.

Veiligheid is hier het beslissende punt. Lucht slaat energie op: een leiding die bij vijftien bar bezwijkt, doet dat explosief. Houd de droge testdruk daarom laag, meestal onder drie bar, zet het werkgebied af en laat niemand tijdens de opbouw langs de leiding lopen.

Houdtijden en beoordeling

Een gebruikelijke opzet is een voorbelasting van dertig minuten waarin u de druk twee keer herstelt, gevolgd door een hoofdtest van minimaal twee uur zonder bijvullen. Bij grote of sterk vertakte installaties verlengt u de houdtijd; bij grote temperatuurschommelingen ook. De installatie is goedgekeurd als de druk binnen de gedefinieerde tolerantie blijft en geen enkele verbinding vochtig is.

Zakt de druk wel, sluit dan eerst temperatuur en restlucht uit voordat u naar lekkage zoekt. In de praktijk is meer dan de helft van de 'lekken' bij een eerste test simpelweg lucht die alsnog oplost of afkoelend water.

Protocol en overdracht

Een druktest zonder protocol heeft juridisch weinig waarde. Noteer medium, begin- en einddruk, houdtijd, temperatuur, gebruikte manometer met kalibratiedatum, sectie-indeling en handtekeningen. Voeg het kalibratiecertificaat van de perstang toe en bewaar het geheel in het opleverdossier van het project.

  • Gekalibreerde manometer met certificaatnummer vermelden
  • Per sectie een apart protocolblad
  • Protocol digitaal archiveren, minimaal tien jaar

Voorbereiding

Isoleren, afdoppen, sectie-indeling bepalen.

Vullen en ontluchten

Van laag naar hoog, herhaald ontluchten.

Voorbelasting 30 minuten

Druk twee keer herstellen, zettingen opvangen.

Hoofdtest 2 uur

Geen bijvullen, drukverloop registreren.

Beoordeling

Temperatuur en restlucht eerst uitsluiten.

Vrijgave

Protocol tekenen, daarna pas afwerken.

Opbouw van een volledige afperstest, van voorbereiding tot vrijgave.

Aanbevolen EROPEX-producten

Veelgestelde vragen

Welke testdruk gebruik ik voor een drinkwaterinstallatie?
Doorgaans anderhalf maal de maximale werkdruk, begrensd door het zwakste component. Volg altijd de nationale eis en de specificatie van de toestellen in de keten.
Mag ik de vloerverwarming meenemen in dezelfde test?
Ja, mits de verdeler en de kunststofbuis de testdruk verdragen. Pers vloerverwarmingscircuits altijd af vóór het storten van de dekvloer en houd de druk tijdens het storten op de leiding.
Hoeveel drukval is acceptabel?
Bij een natte test met stabiele temperatuur in principe geen meetbare val. Corrigeer eerst voor temperatuur; blijft er daarna verlies over, dan is er een lek.
Moet de manometer gekalibreerd zijn?
Ja. Een niet-gekalibreerde manometer maakt het protocol aanvechtbaar. Vermeld merk, bereik en kalibratiedatum op het protocolblad.

Gerelateerde onderwerpen

Onderwerpen en productfamilies die technisch het dichtst bij deze pagina liggen.

  • KennisbankLektesten na installatie

    Werkwijze voor de lektest van een persinstallatie: voorbereiding, vullen en ontluchten, lek-vóór-pers controle, lokaliseren van lekkage en registratie in het opleverdossier.

  • KennisbankPerstang kopen: complete koopgids

    Koopgids voor perstangen: 32 kN versus 19 kN, accucapaciteit, bekken en persringen, jaarlijkse kalibratie, servicecycli en wanneer huren voordeliger is dan kopen.

  • KennisbankOnderhoud van persinstallaties

    Onderhoudsgids voor persinstallaties: inspectiepunten, waterkwaliteit en corrosie, thermische uitzetting en beugeling, stilstandrisico en wanneer een verbinding vervangen moet worden.

  • KennisbankEindkappen: afdoppen, aftakken en aflegen

    Montagegids voor perseindkappen: tijdelijk versus permanent afdoppen, gefaseerd afpersen per sectie, stilstandrisico bij afgedopte delen en het weer openen van een afgedopt tracé.

  • KennisbankPersfittingen monteren, stap voor stap

    Stappenplan voor het monteren van persfittingen: afkorten, ontbramen, kalibreren, insteekdiepte markeren, persen en controleren. Inclusief afperstest.

  • ProductfamiliePress End Caps

    Seal a line for testing or future extension.

  • ProductfamiliePress Couplings

    Straight pipe-to-pipe joints, pressed in four seconds.

  • ProductfamiliePress Elbows 90°

    Tight direction changes without a bending tool.