Twee vlakken in plaats van één
Bij een rechte koppeling hoeft u alleen op één lijn te letten. Bij een bocht komt er een tweede vrijheidsgraad bij: de rotatie van de fitting om zijn eigen as. Een bocht die enkele graden verdraaid staat, trekt de aansluitende buis uit het tracé en veroorzaakt spanning die zich vertaalt naar de eerstvolgende beugel of verbinding.
Werk daarom in twee stappen. Steek de eerste buis in, richt de bocht uit op de definitieve richting van het vervolgtracé, en pers pas dan de eerste zijde. Na die eerste persing ligt de rotatie onherroepelijk vast; corrigeren kan alleen nog door uitsnijden.
Beugeling rond de bocht
Een bocht is het punt waar axiale uitzetting wordt omgezet in zijdelingse beweging. Dat is functioneel gewenst — precies zo werkt een uitzettingsbeen — maar het vraagt ruimte. Beugel de buis niet direct tegen de bocht aan; laat aan beide zijden een vrije lengte zodat de bocht kan meebewegen, en plaats de eerste vaste beugel op afstand.
Bij warmwater- en verwarmingsleidingen in meerlagenbuis is dit geen detail. Wordt een bocht aan beide zijden ingeklemd, dan wordt de volledige uitzettingskracht opgenomen door de twee persverbindingen naast de bocht, cyclisch, elke keer dat de installatie opwarmt en afkoelt.
- Geen vaste beugel direct naast de bocht
- Vrije lengte aan weerszijden voor uitzetting
- Vaste en glijdende punten bewust plaatsen
Drukverlies en tracéontwerp
Elke bocht kost weerstand. Op een korte tapleiding is dat verwaarloosbaar, maar in een lang circuit met tien tot twintig richtingsveranderingen telt het op tot een merkbaar verlies aan volumestroom bij het verste tappunt. Bij grotere buisdiameters loont het daarom om twee bochten van 45 graden te gebruiken waar de ruimte dat toelaat, of de buis te buigen in plaats van te fittingen.
Meerlagenbuis is met een buigveer of buigtang goed te vormen en houdt zijn vorm. Een gebogen buis heeft geen weerstandsprong, geen verbinding en geen kosten. Gebruik een bocht waar de ruimte een strakke radius vereist of waar u een overgang naar draad nodig heeft.
Uitvoeringen en compatibiliteit
Naast de pers/pers-bocht bestaan er uitvoeringen met binnendraad of buitendraad voor aansluiting op appendages, en wandbochten met bevestigingsvlak. Bij een draadzijde geldt een andere volgorde: draai eerst de draadverbinding vast met het juiste afdichtingsmateriaal en pers pas daarna de perszijde, zodat het aandraaimoment niet via het lichaam op een verse persing werkt.
Controleer, net als bij elke persfitting, het profiel en de vrijgegeven buiscombinatie. Bochten worden vaak als losse voorraad bijgekocht en zijn daardoor de fitting waar per ongeluk een afwijkend merk of profiel de kist in glipt.
- Draadzijde eerst monteren, perszijde daarna
- Wandbochten altijd mechanisch bevestigen
- Losse voorraad controleren op profiel
Aanvoerend been
Glijdende beugeling, uitzetting toelaten.
Vrije zone bij de bocht
Geen vaste beugel, beweging opvangen.
Bocht zelf
Uitgericht vóór de eerste persing.
Uitgaand been
Eerste vaste punt op afstand.
Aanbevolen EROPEX-producten
- Persbochten 90°
Gesmede bochten met dubbele O-ring in alle courante maten.
- Persbochten 45°
Twee 45°-bochten geven minder weerstand dan één haakse.
Veelgestelde vragen
- Kan ik een bocht na het persen nog draaien?
- Nee. Richt de bocht uit vóór de eerste persing; daarna ligt de stand vast en is uitsnijden de enige correctie.
- Bocht of gebogen buis?
- Buigen waar de radius het toelaat: minder weerstand, minder verbindingen. Een bocht waar een strakke hoek of een draadovergang nodig is.
- Waarom lekt een bocht vaker dan een koppeling?
- Meestal niet door de fitting maar door hoekspanning: de aansluitende buis staat niet vrij en drukt scheef tegen de perszone.
Gerelateerde onderwerpen
Onderwerpen en productfamilies die technisch het dichtst bij deze pagina liggen.
- KennisbankVerloopstukken: diameterovergangen correct maken
Montagegids voor persverloopstukken: waar u verkleint, stroomsnelheid en drukverlies, concentrisch versus verlopend T-stuk, dimensiereeksen en compatibiliteitscontrole.
- KennisbankT-stukken: aftakken zonder verliezen
Montagegids voor pers-T-stukken: gelijk versus verlopend, oriëntatie van de aftakking, drie persingen per fitting, debietverdeling, geluid en compatibiliteit.
- KennisbankMuurplaten: het tappunt vastzetten
Montagegids voor muurplaten: hart-op-hart maatvoering, uitsteek ten opzichte van tegelwerk, bevestiging in verschillende ondergronden, geluidsisolatie en draadaansluiting.
- KennisbankOnderhoud van persinstallaties
Onderhoudsgids voor persinstallaties: inspectiepunten, waterkwaliteit en corrosie, thermische uitzetting en beugeling, stilstandrisico en wanneer een verbinding vervangen moet worden.
- KennisbankRechte koppelingen: montage en compatibiliteit
Montagegids voor rechte perskoppelingen: insteekdiepte, uitlijning, minimale onderlinge afstand, buiscompatibiliteit per profiel en veelgemaakte fouten bij reparatiekoppelingen.
- ProductfamiliePress Elbows 90°
Tight direction changes without a bending tool.
- ProductfamiliePress Elbows 45°
Gentle offsets with lower pressure loss.
- ProductfamiliePress Fittings
The core system: one press, one permanent joint.